DEON.

MEYER.

ONZICHTBAAR.

Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieen, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van reprografische verveelvoudigingen uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16 h Auteurswet 1912 dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.reprorecht.nl). Voor het overnemen van gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet 1912) kan men zich wenden tot de Stichting pro (Stichting Publicatie- en Reproductierechten Organisatie, Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp, www.cedar.nl/pro).

Voor Anita.

Deel I.

1.

Op dinsdag 25 december, even na twaalf uur 's middags, zwaai ik langzaam en ritmisch de zware voorhamer. De muur is dik en hard. Hij breekt onwillig in flinters cement en steen die met elke doffe klap als granaatscherven over de houten vloer schieten. Ik voel het zweet in lange strepen door het stof over mijn gezicht en bovenlijf lopen; het is een oven hierbinnen, ondanks de open ramen.

Tussen de klappen van de hamer door hoor ik de telefoon. Ik heb geen zin om de regelmaat te doorbreken het is een machine die in deze hitte maar traag weer op gang zal komen. Ik zet de lange steel langzaam neer en loop op mijn blote voeten over de scherpe brokstukken naar de woonkamer. Op het schermpje van de telefoon staat jeanette. Ik veeg mijn vuile handen af aan mijn korte broek en neem op.

'Jis.'

'Gelukkig kerstfeest.' De rauwe stem van Jeanette Louw, als altijd geladen met onverklaarbare ironie.

'Dank je. Jij ook.'

'Zeker lekker warm daar.'

'Achtendertig graden buiten.'

's Winters zegt ze: 'Zeker lekker koud daar.' Haar onverhulde verwijt over de keuze van mijn thuishaven. 'Loxton,' zegt ze nu, alsof het een faux pas is. 'Dan moet je maar zweten. Wat doen jullie met Kerstmis in die contreien?'

'De muur tussen de keuken en de badkamer afbreken.'

'De keuken en de badkamer?'

'Zo bouwden ze vroeger.'

'En zo vier jij Kerstmis? Een oude plattelandstraditie?' Haar lach is een harde blaf: 'Ha.'

Ik weet dat ze niet belt omdat het Kerstmis is. 'Je hebt werk voor me.'

'Dat klopt.'

'Toerist?'

'Nee. Een vrouw uit de Kaap. Zegt dat ze gisteren is overvallen. Ze wil je een paar weken inhuren, de aanbetaling is al gedaan.'

Ik denk aan het geld dat ik nodig heb. 'O.'

'Ze zit in Hermanus. Ik sms je het adres en haar mobiele nummer. Ik zal zeggen dat je onderweg bent. Bel me als er problemen zijn.'

Ik ontmoet Emma le Roux in een strandhuis dat uitkijkt over de Oude Haven van Hermanus. Het is een indrukwekkende villa: een nep-Toscaanse rijkeluisspeelplaats van drie verdiepingen, met een overdadig bewerkte houten voordeur en een metalen klopper in de vorm van een leeuwenkop.

Om kwart voor zeven 's avonds op eerste kerstdag doet een jonge man met lange krullen en een metalen brilletje de deur open. Hij zegt dat hij Henk heet en dat ze me verwachten. Hij is duidelijk nieuwsgierig, maar weet dat te onderdrukken. Dan vraagt hij of ik in de woonkamer wil wachten terwijl hij 'juffrouw Le Roux' gaat roepen. Een formele man. Er klinken geluiden dieper in het huis klassieke muziek, pratende mensen. Etensgeuren.

Hij verdwijnt. Ik ga niet zitten. Na zes uur in de Isuzu door de Karoo te hebben gereden, sta ik liever. In de kamer staat een kerstboom, een grote kunstboom met plastic dennennaalden en nepsneeuw. Kleurige lichtjes flitsen aan en uit. Bovenin een engel met lang blond haar, de vleugels wijd gespreid als een roofvogel. De gordijnen voor de grote ramen erachter zijn open. Buiten ligt de baai, kalm en stil, mooi in het late licht.

'Meneer Lemmer?'

Ik draai me om.

Ze is klein en tenger. Haar zwarte haar is heel kort geknipt, bijna als bij een man. Haar ogen zijn groot en donker, haar oorschelpen lopen een beetje spits toe aan de bovenkant. Ze lijkt een elfje uit een kinderboek. Even taxeert ze me, de onwillekeurige blik over mijn lichaam om me te vergelijken met haar verwachting.

Ze weet haar teleurstelling goed te verbergen. Meestal verwachten ze iemand die groter is, indrukwekkender geen doorsnee lengte en uiterlijk.

Ze loopt naar me toe en steekt haar hand uit. 'Emma le Roux.' Haar hand is warm.

'Hallo.'

'Ga zitten,' gebaart ze naar de meubels in de kamer. 'Kan ik u iets te drinken aanbieden?' Haar stem heeft een eigenaardige diepte, alsof hij bij een grotere vrouw hoort.

'Nee, dank u.'

Ik ga zitten. Haar kleine lichaam beweegt soepel, alsof ze er volledig in op haar gemak is. Ze gaat tegenover me zitten en trekt haar benen onder zich, ze is hier thuis. Ik vraag me af of dit haar huis is, waar het geld vandaan komt.

'Ik...' Ze maakt een handgebaar. 'Dit is de eerste keer dat ik een lijfwacht heb.'

Ik weet niet precies wat ik daarop moet zeggen. De lichtjes van de kerstboom flikkeren met eentonige regelmaat hun kleuren over haar heen.

'Misschien kunt u me uitleggen hoe het werkt,' zegt Emma le Roux zonder enige verlegenheid. 'In de praktijk, bedoel ik.'

Ik wil tegen haar zeggen dat je hoort te weten hoe het werkt voordat je zo'n dienst bestelt. Er is geen handleiding voor.

'Het is vrij eenvoudig. Als ik u moet beschermen is het handig als ik weet wat u elke dag doet.'

'Natuurlijk.'

'En de aard van het risico.'

Ze knikt. 'Het... ik weet niet precies wat het risico is. Er zijn een paar vreemde dingen gebeurd... En Carel heeft me overtuigd... U zult hem straks ontmoeten, hij heeft al eens van jullie diensten gebruikgemaakt. Ik... er was een overval, gisterochtend.'

'Op u?'

'Ja. Nou ja, min of meer... Ze hebben de deur van mijn huis opengebroken en zijn binnengekomen.'

'Ze?'

'Drie mannen.'

'Waren ze gewapend?'

'Nee. Ja. Ze... het gebeurde heel snel... ik... ik heb ze nauwelijks gezien.'

Ik onderdruk de neiging om mijn wenkbrauwen op te trekken.

'Dat klinkt zeker... vreemd?' vraagt ze.

Ik zeg niets.

'Het was... eigenaardig, meneer Lemmer. Bijna onwezenlijk.'

Ik knik bemoedigend.

Ze kijkt me een tijdje strak aan en leunt dan opzij om een lamp naast zich aan te knippen.

'Ik heb een huis in Oranjezicht...'

'U woont hier dus niet permanent?'

'Nee... dit is van Carel. Ik logeer hier. Voor de kerstdagen.'

'Ik snap het.'

'Gisterochtend... Ik wilde eerst nog wat werk afmaken voordat ik ging pakken voor het weekend. Mijn kantoor... ik werk thuis. En rond halftien ging ik douchen.'

Haar verhaal loopt van meet af aan stroef, alsof ze het met tegenzin herleeft. Ze maakt haar zinnen niet af, haar handen liggen stil, haar stem is beleefd, weinig betrokken, monotoon en ze geeft meer details dan de situatie vereist. Misschien denkt ze het daarmee geloofwaardiger te maken.

Ze vertelt dat ze net uit de douche kwam en bezig was zich aan te kleden in haar slaapkamer, een been in een spijkerbroek, dus even uit haar evenwicht. Ze hoort het tuinhek opengaan en ziet door de vitrage hoe drie mannen snel en doelgericht door de kleine voortuin lopen. Voordat ze buiten haar blikveld en bij de deur zijn, registreert ze dat ze bivakmutsen dragen. Dat ze stompe voorwerpen in hun hand hebben.

Ze woont in de stad. Alleen. Ze heeft al vaak nagedacht over de mogelijkheid dat ze slachtoffer van een misdaad zou worden, tot en met noodmaatregelen voor het geval het zover zou komen. Daarom steekt ze het andere been in de broekspijp en trekt die heel snel over haar heupen. Ze is nu half aangekleed, alleen een bh, een onderbroek en de spijkerbroek, maar het belangrijkste is dat ze bij de noodknop van het alarm komt, en klaarstaat, maar hem nog niet indrukt, want er zijn het veiligheidshek, de dievenklauwen en de aarzeling om te snel alarm te slaan.

Ze loopt op blote voeten over het kleed naar de alarmknop aan de muur van haar slaapkamer en houdt haar vinger bij de knop. Haar hart klopt in haar keel, maar op dat moment is ze nog beheerst. Ze hoort het geluid van metaal dat weerspannig buigt en breekt. De veiligheidsdeur is niet veilig meer. Ze drukt het alarm in. Het loeit boven in het plafond en het geluid brengt paniek mee.

Alsof ze wordt meegesleept door haar eigen verhaal, beginnen haar ogen en handen mee te praten. Haar stem gaat omhoog en krijgt een soort muzikaliteit.

Emma le Roux rent de korte gang door naar de keuken. Ze is zich er vluchtig van bewust dat inbrekers en dieven nooit deze tactiek gebruiken. Dat wakkert haar angst aan. In haar haast smakt ze met een doffe klap tegen de houten achterdeur. Haar handen beven als ze de twee grendels terugschuift en de sleutel omdraait. Op het moment dat ze de deur openrukt, hoort ze het splinteren in de hal, brekend glas. Ze weet dat de voordeur open is. Nu zijn ze binnen.

Ze doet een stap naar buiten maar blijft dan staan. Loopt weer de keuken in om bij de gootsteen een theedoek te pakken. Ze wil zichzelf ermee bedekken, minder bloot zijn. Achteraf zal ze zichzelf de zinloosheid ervan verwijten, maar op dat ogenblik is er het instinct. Ze aarzelt nog een fractie van een seconde moet ze een wapen grijpen, een groot keukenmes? Maar ze onderdrukt die neiging.

Nu rent ze naar buiten, het felle zonlicht in, met de theedoek tegen haar borst gedrukt. De betegelde achtertuin is klein.

Ze ziet de hoge betonnen muur die haar moet beschermen, de wereld buiten moet houden. En die haar nu binnenhoudt. Ze schreeuwt voor het eerst. 'Help!' Een noodkreet naar buren die ze niet kent, want dit is het grootsteedse Kaapstad waar je afstand houdt, elke avond je ophaalbrug optrekt en je met je eigen zaken bemoeit. Ze hoort hen in het huis achter zich. Een van hen schreeuwt iets. Ze ziet de zwarte vuilnisbak naast de betonnen muur staan een trap naar ontsnapping.

'Help!' Haar kreet tussen het snerpende ritme van het alarm.

Emma zegt dat ze niet weet hoe ze over de muur is gekomen. Maar het is gelukt, in een paar door adrenaline gedreven bewegingen. De theedoek is onderweg achtergebleven, zodat ze onbedekt in de tuin van haar buren is geland. Haar linkerknie is ergens langs geschuurd. Ze voelt het niet en zal pas later de scheur in haar broek ontdekken.

'Help!' Haar stem hoog en wanhopig. Met haar armen voor haar borst om haar naaktheid te bedekken, rent ze naar de achterdeur van de buren. 'Help!'

Achter zich hoort ze de vuilnisbak omvallen en ze weet dat ze vlakbij zijn. Voor haar gaat de achterdeur van de buren open en er komt een grijsharige man in een rode kamerjas met witte noppen naar buiten. Hij heeft een geweer in zijn handen. Boven zijn ogen zilverkleurige wenkbrauwen, zo dik en lang dat ze vleugeltjes op zijn voorhoofd vormen.

'Help,' zegt ze en nu klinkt er opluchting in haar stem.

De ogen van de buurman blijven even op haar gericht, de volwassen vrouw in het lichaam van een jongetje. Dan trekt hij zijn wenkbrauwen op en zijn blik gaat naar de muur achter haar. Hij zet het geweer tegen zijn schouder en richt op de muur. Ze is bijna bij hem en kijkt om. Er verschijnt even een bivakmutshoofd boven het beton.

De buurman vuurt een schot af. Het dondert en echoot van de vele muren terug en de kogel slaat met een scherpe klap tegen haar huis. Haar oren tuiten. Ze staat bevend naast de buurman. Hij kijkt niet naar haar en haalt de grendel over. Er springt een patroonhuls op het cement van het trapje bij de achterdeur.

De buurman kijkt naar de muur. 'Bastards,' zegt hij terwijl hij door het vizier kijkt. Hij beweegt de loop van het geweer horizontaal heen en weer, om de hele linie te dekken.

De overvallers zijn verdwenen. Haar gehoor begint terug te komen; als het suizen afneemt, hoort ze weer het snerpende alarm. Dan laat hij langzaam zijn geweer zakken en vraagt haar met een stem vol medelijden en met een Oost-Europees accent: 'Gaat het, liefje?'

Op dat moment begint ze te huilen.

2.

De buurman met het geweer heet Jerzy Pajak. Hij neemt haar mee naar binnen en vraagt zijn vrouw Aleksa de politie te bellen; daarna kloeken ze samen om haar heen met hun Poolse accent. Ze geven haar zoete thee en een dunne deken om haar schaamte mee te bedekken. Later lopen ze samen met haar en de twee politieagenten naar haar huis.

Het stalen veiligheidshek staat scheef. De houten voordeur is onherstelbaar beschadigd. De gekleurde politieman is de hoogste in rang van de twee, te zien aan de strepen op de schouders van zijn keurige uniform. Ze denkt dat hij brigadier is, maar omdat ze het niet zeker weet, noemt ze hen allebei 'meneer'. Hij vraagt haar om te kijken of er iets weg is uit het huis. Ze zegt dat ze meteen iets gaat aantrekken, want ze loopt nog met de kleurige deken om zich heen gedrapeerd in de stijgende hitte van de stad. In haar slaapkamer blijft ze even op het witte dekbed van het tweepersoonsbed zitten dat ze meer dan een uur geleden heeft opgemaakt. Ze denkt niet dat het inbrekers waren. Ze heeft genoeg tijd gehad om conclusies te trekken, om vermoedens te ontwikkelen.

Ze kleedt zich aan, een groen T-shirt en sportschoenen, maakt een ronde door het huis om de brigadier tevreden te stellen en rapporteert dat er niets gestolen is. Terwijl ze zich in een kring in de kamer opstellen, de Pajaks op de bank, zij en de politiemannen op stoelen, ondervraagt hij haar zorgzaam en vriendelijk, in ambtelijk, zuiver Afrikaans.

Weet ze of iemand onlangs haar huis in de gaten heeft gehouden?

'Nee.'

'Geen verdachte auto of ander voertuig in de omgeving opgemerkt?'

'Nee.'

'Geen mensen die hier op straat rondhingen of zich verdacht gedroegen?'

'Nee.'